 |
| Mo Yan |
Chiński pisarz Mo Yan (wł.
Guan Moye), jeden z najbardziej znanych twórców z Państwa Środka, został
laureatem tegorocznej literackiej Nagrody Nobla. Był jednym z
bukmacherskich faworytów. To drugi w historii literacki Nobel dla pisarza
chińskojęzycznego. - Jestem przeszczęśliwy, ale i przestraszony - powiedział
laureat tuż po odebraniu wiadomości o nagrodzie.
Mo Yan urodził się w 1956
roku w Chinach. W czasie rewolucji kulturalnej pracował w tłoczni oleju. W
wieku 20 lat wstąpił do Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej gdzie pełnił
funkcje oficera ochrony, instruktora politycznego i oficera propagandy. W 1981
roku opublikował pierwsze opowiadanie, "Chunye yu feifei", a wkrótce
potem "Minjian yinyue" (1983). W 1984 roku wstąpił na wydział
literatury w Wyższej Szkole Artystycznej a następnie uzyskał doktorat za pracę
o twórczości Lu Xuna. W 1985 roku wydał "Przezroczystą
marchewkę" (Toumingde hongluob). Jego kolejna książka "Klan czerwonego sorga", opowieść o fali
przemocy na wschodniochińskiej prowincji, w latach 20. i 30., została uznana przez chińskich czytelników
za najlepszą powieść roku 1986. Zhang Yimou nakręcił na jej podstawie film Czerwone
sorgo z Gong Li, który nagrodzono w 1988 roku na festiwalu w Berlinie
Złotym Niedźwiedziem.
Mo Yan jest pisarzem
znanym i uznanym nie tylko w Chinach. Zagraniczna krytyka zgodnie uważa go za
największy talent współczesnej literatury chińskiej. W swoich opowiadaniach i
powieściach Mo Yan rzadko dotyka wydarzeń, z najnowszej historii Chin. Zamiast
tego, tłem jego książek są wydarzenia z pierwszej połowy XX wieku: rewolucja z
1911 roku, lata inwazji z II wojny światowej, dzieje reform Komunistycznej
Partii Chin i "rewolucji kulturalnej" Mao Zedonga. Mo Yan równoważy
czarnowidztwo i pesymizm głęboką miłością do swojego kraju i jego mieszkańców
oraz mistrzowskim stylem. Autor czerpie
swoje inspiracje z pisarstwa Lu Xun i realizmu magicznego G. G. Marqueza.
Głęboki pesymizm jego powieści splata się z umiłowaniem ojczyzny i mieszkańców
Państwa Środka. Jedną z jego najodważniejszych książek jest z
pewnością ostatnia - "Żaba" z 2009 roku, która dotyka problemu
aborcji i sterylizacji w ramach "polityki jednego dziecka".
W swoim uzasadnieniu
przyznająca nagrody szwedzka akademia napisała: "Poprzez połączenia
fantazji i rzeczywistości oraz perspektywy społecznej i historycznej, Mo Yan
stworzył świat w swej złożoności pokrewny światom Faulknera i Marqueza, ale
zakotwiczony w chińskiej tradycji". W Polsce nakładem
Wydawnictwa W.A.B. ukazały się dwie książki pisarza "Obfite piersi, pełne
biodra" i "Kraina wódki".