Nagroda Bookera (ang. The Man Booker Prize for Fiction)
– najbardziej prestiżowa nagroda literacka w Wielkiej Brytanii,
przyznawana za najlepszą powieść angielskojęzyczną z ostatniego roku
napisaną przez obywatela Wspólnoty Narodów lub Republiki Irlandii. Pierwsza nagroda została przyznana w 1969. Laureat Nagrody Bookera otrzymuje sumę 50 tys. funtów. Znalezienie się w grupie finalistów jest również uważane za wielki honor. Man Booker International Prize
W 2005 ustanowiono osobną nagrodę rozdawaną co dwa lata, Man Booker International Prize, dostępną dla pisarzy z całego świata, która przyznawana jest za powieść w języku angielskim. Kwalifikują się do niej również powieści napisane w innych językach, lecz szeroko dostępne w angielskim tłumaczeniu (m.in. dlatego w 2005 nominowany był Stanisław Lem). Pierwszym laureatem był pisarz albański Ismail Kadare.
Laureaci
Jak do tej pory nagrodą uhonorowano 46 tytułów. Nagrodzone książki spotykały się z różnym odbiorem czytelników. W 1993 roku za najlepszą powieść wyróżnioną Booker Prize w mijającym
ćwierćwieczu uznano "Dzieci północy" Salmana Rushdiego i przyznano jej tym samym Booker of Bookers - Bookera Bookerów.
Tytuły polskie wpisane kursywą oznaczają, że książka ukazała się w przekładzie polskim. Czerwonym kolorem zaznaczyłem książki już przeze mnie przeczytane. Listę nagrodzonych książek i ich autorów, a także inne informacje zaczerpnąłem z Wikipedii.
| Rok | Autor | Tytuł | |
|---|---|---|---|
| 1969 | P. H. Newby | Something to Answer For | |
| 1970 | Bernice Rubens | The Elected Member | |
| 1971 | V. S. Naipaul | W wolnym kraju | |
| 1972 | John Berger | G. | |
| 1973 | J. G. Farrell | Oblężenie Krisznapuru | |
| 1974 | Nadine Gordimer Stanley Middleton |
Zachować swój świat Holiday |
|
| 1975 | Ruth Prawer Jhabvala | W upale i kurzu | |
| 1976 | David Storey | Saville | |
| 1977 | Paul Scott | Ci, co pozostali | |
| 1978 | Iris Murdoch | Morze, morze | |
| 1979 | Penelope Fitzgerald | Offshore | |
| 1980 | William Golding | Rytuały morza | |
| 1981 | Salman Rushdie | Dzieci północy | |
| 1982 | Thomas Keneally | Lista Schindlera | |
| 1983 | J. M. Coetzee | Życie i czasy Michaela K. | |
| 1984 | Anita Brookner | Hotel du Lac | |
| 1985 | Keri Hulme | The Bone People | |
| 1986 | Kingsley Amis | Stare diabły | |
| 1987 | Penelope Lively | Moon Tiger | |
| 1988 | Peter Carey | Oskar i Lucynda | |
| 1989 | Kazuo Ishiguro | Okruchy dnia | |
| 1990 | A. S. Byatt | Opętanie | |
| 1991 | Ben Okri | Droga bez dna | |
| 1992 | Michael Ondaatje
Barry Unsworth |
Angielski pacjent Sacred Hunger |
|
| 1993 | Roddy Doyle | Paddy Clarke Ha! Ha! Ha! | |
| 1994 | James Kelman | Jak późno było jak późno | |
| 1995 | Pat Barker | The Ghost Road | |
| 1996 | Graham Swift | Ostatnia kolejka | |
| 1997 | Arundhati Roy | Bóg rzeczy małych | |
| 1998 | Ian McEwan | Amsterdam | |
| 1999 | J. M. Coetzee | Hańba | |
| 2000 | Margaret Atwood | Ślepy zabójca | |
| 2001 | Peter Carey | Prawdziwa historia Neda Kelly'ego | |
| 2002 | Yann Martel | Życie Pi | |
| 2003 | DBC Pierre | Vernon: Powieść | |
| 2004 | Alan Hollinghurst | Linia piękna | |
| 2005 | John Banville | Morze | |
| 2006 | Kiran Desai | Brzemię rzeczy utraconych | |
| 2007 | Anne Enright | Tajemnica rodu Hegartych | |
| 2008 | Aravind Adiga | Biały Tygrys | |
| 2009 | Hilary Mantel | W komnatach Wolf Hall | |
| 2010 | Howard Jacobson | Kwestia Finklera | |
| 2011 | Julian Barnes | Poczucie kresu | |
| 2012 | Hilary Mantel | Bring Up the Bodies |
O, czyżby inspiracja moim zestawieniem Nagrody Pulitzera? ;-)
OdpowiedzUsuńOczywiście, że tak :) Stwierdziłem, że jako mający obsesję na punkcie list nie mogę pominąć literackich nagród. Listę Pulitzera też sobie przygotowałem, ale zastanawiam się, niewiele z niej przeczytałem procentowo, nie wiem też czy to ma sens skoro jest u Ciebie, dlatego zacząłem od Bookera.
UsuńDzięki Zbyszekspirze za tę inspirującą listę, do której będzie można już zawsze zajrzeć. Widać, że począwszy od 1996 roku wszystkie Bookery zaczęły być dostępne w jęz. polskim... Ciekawe i optymistyczne.
OdpowiedzUsuńZ pewnością jest to wartościowa lista i mam zamiar z czasem przeczytać wszystkie nagrodzone książki. Nie ma wśród nich słabych książek, chociaż po przeczytaniu kilku, mogę stwierdzić, że różnią się pod wieloma wzgledami i trudno je porównywać ze sobą. Z nagrodami już tak jest, że często przyznaje się je z róznych powodów, także pozaliterackich.
UsuńCzytałam ostatnio wywiad z Hilary Mantell, niesamowita kobieta. Planuję przeczytać W komnatach Wolf Hall, ale w ogóle całą trylogię o Cromwellu.
OdpowiedzUsuńChętnie przeczytałbym ten wywiad. Muszę się przyznać bez bicia, że niewiele wiem o tej autorce i nie czytałem żadnej z jej książek, ale co się odwlecze, to ... :)
UsuńJa tez chce przeczytac wszystkie Bookery, te, ktore dotad czytalam, byly przewaznie swietne (czytalam tylko 12 z listy).
OdpowiedzUsuńChociaz Hilary Mantel nie zdzierzylam, bardzo srednia byla rowniez "Kwestia Finklera".
W ogole chcialabym gdzies dorwac listy ksiazek nominowanych do Bookera, chociaz z ostatnich 20 lat - jestem pewna, ze tam jest masa perelek :-).
Zauważyłem, że poziom tych książek jest właśnie różny, chyba, że ja mam jakiś tam "wpaczony" gust i nie wszystko mi leży. Pomyślałem o tym samym co i Ty pisząc tego posta, ale nie chciało mi się już dzisiaj szukać :) Rozglądnę się za listą książek nominowanych lub finalistów. Kilka razy zdarzyło mi się czytać nominowaną książkę i była świetna albo przynajmniej bardzo dobra np. "Papuga Flauberta", "Artur&George" Juliana Barnesa czy taka książeczka, niepozorna, która powinna być bestsellerem, z Brueglem w tle "Na oślep" Michaela Frayna.
UsuńO, "Na oslep" nie znam, musze poszukac w bibliotekach :-).
UsuńDoskonała lista, z powyżej wymienionych nie czytałam nic, ale nadrobię! :D Zwłaszcza, że mam teraz fajną podkładkę :D Dziękuję!
OdpowiedzUsuńNie wiem jakie książki lubisz, ale z tych przeczytanych przeze mnie mogę Ci polecić np. "Życie Pi" lub "Białego Tygrysa" :)
UsuńA ja po angielsku mogę spokojnie czytać, ale z mówieniem mam problemy :))
OdpowiedzUsuń